W dniu 11 grudnia br. w Hotelu Gromada Centrum w Warszawie odbyło się spotkanie podsumowujące Międzynarodowy Rok Spółdzielczości z udziałem parlamentarzystów, przedstawicieli resortów publicznych oraz licznych spółdzielców z kraju i zza granicy. W spotkaniu uczestniczyli członkowie Zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Bankowości Spółdzielczej (ICBA).
Zaproszenie Krajowej Rady Spółdzielczej przyjęli członkowie Parlamentarnego Zespołu ds. Spółdzielczości, senatorowie: Joanna Sekuła, Kazimierz Kleina i Waldemar Witkowski, a także Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Tomasz Lewandowski. Licznie zgromadzili się spółdzielcy, wśród nich członkowie Zarządu ICBA z Prezydentem tej organizacji Bhimą Subrahmanyamem - jednym z liderów indyjskiego systemu banków spółdzielczych i państwowych. Nie zabrakło też przedstawicieli polskich organizacji bankowych: obecni byli przedstawiciele Związku Banków Polskich – Przewodniczący Rady Związku Krzysztof Karwowski oraz doradca Zarządu Łukasz Bogusz. Spółdzielczą Grupę Bankową reprezentowała Wiceprezes Zarządu Ewelina Pałubicka, obecny był także Prezes Zarządu Spółdzielni Systemu Ochrony Zrzeszenia BPS Sławomir Czopur. KZBS reprezentował Wiceprezes Zarządu Jacek Rapeć, a sektor SKOK – Rafał Matusiak Prezes Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej. SKOK był jednym z patronów spotkania wspólnie z Towarzystwem Ubezpieczeń S.A. UNIQA, którego przedstawiciel Zarządu Adam Łoziak, także wziął udział w uroczystości. Wśród przedstawicieli sektora bankowego wymienić należy także Prezesa Zarządu najstarszego banku spółdzielczego w Polsce – BS Brodnica Aleksandra Mikołajczyka.
Witając wszystkich zebranych na uroczystości Prezes Zarządu KRS Mieczysław Grodzki przypomniał najważniejsze wydarzenia kończącego się Międzynarodowego Roku Spółdzielczości i działania Krajowej Rady Spółdzielczej. Jak podkreślił – ONZ uznała ten model gospodarowania za najlepszy z możliwych: demokratyczny, nikogo nie wykluczający, nie wyzyskujący, mający na uwadze środowisko i dobro lokalnych społeczności. Zrobiliśmy w tym roku wiele, aby przekonać do niego zarówno rządzących, jak i społeczeństwo. Wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji tego celu złożył serdeczne podziękowania podkreślając, ze to co zostało wypracowane w Międzynarodowym Roku Spółdzielczości będzie służyć rozwojowi i przyszłości całego ruchu.
Motyw kontunuowania zapoczątkowanych w tym roku działań przewijał się w wielu wystąpieniach podsumowującej uroczystości.
Bhima Subrahmanyam przypomniał, że plan Międzynarodowego Roku S p ó ł d z i e l c z o ś c i zatwierdzono pod koniec 2024 r. w New Dehli i był to zaledwie punkt wyjścia dla inicjatyw, które obecnie wcielane są w czyn. A zadania, jakie widzą przed sobą światowe organizacje spółdzielcze, są doniosłe - to przede wszystkim eliminacja biedy, wzmocnienie integracji społecznej, poprawa zawodowej pozycji kobiet, cyfryzacja, a także sprawy związane z ochroną klimatu (energetyka odnawialna i zrównoważone rolnictwo). W nowym roku ma powstać mapa drogowa dla przyszłych działań, wśród których kluczowe miejsce zajmuje poprawa legislacji, aby łatwiej było spółdzielniom te zadania realizować. - Nie kończmy tego roku z poczuciem domykania czegoś, ale ze świadomością misji na przyszłe lata - zaapelował.
Następnie głos zabrał minister Tomasz Lewandowski odpowiedzialny za rządową reformę zasad funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych - i do tego tematu nawiązał w swoim wystąpieniu. - Jako jedyna od lat ekipa rządowa nie zastanawiamy się, jak rozmontować spółdzielczość mieszkaniową i zastąpić ją wspólnotami, ale chcemy stworzyć solidne fundamenty pod jej rozwój - podkreślił. – Myślimy jak spółdzielnie wyposażyć w grunty, wzmocnić budownictwo lokatorskie, zapewnić mu finansowanie. Nie będziemy przy tym nikogo zaskakiwać zmianami - chcemy je konsultować i oczekuję uczciwej dyskusji o tym, co zmienić, a czego nie warto ruszać - podkreślił.
Rafał Matusiak Prezes Krajowej SKOK nawiązał do istoty funkcjonowania spółdzielczości, która ma zdolność łączenia działalności gospodarczej z misją społeczną. SKOK-i są w tym systemie szczególnie ważnym elementem, gdyż dotykają fundamentalnych problemów bezpieczeństwa finansowego ludzi, oferując im proste usługi finansowe. Członkowie Kas uczą się odpowiedzialności działając na zasadzie wzajemnej pomocy. Pieniądz nie musi być bowiem narzędziem wykluczenia społecznego. Przeciwnie - może służyć społecznej solidarności i tak traktuje go spółdzielczość, która nigdy nie pozostawia ludzi samym sobie.
O tym, że od ponad 200 lat pozostaje ona atrakcyjnym modelem gospodarczym przekonywała senator Joanna Sekuła. - To ogromny ruch, który zmieści cały świat od Indii do Polski - podkreśliła. - Jest atrakcyjna dla młodego pokolenia, gdyż buduje kolektyw, którego członkowie dzielą się odpowiedzialnością i zyskami oraz pozwala im kształtować świat według własnych zasad. Było to dla mnie ogromnym zaskoczeniem, że młodzież wcale nie szuka dziś ustabilizowanych struktur, wyznacza własne cele i posługuje się własnymi metodami, a spółdzielczość pozwala im kształtować ten świat według własnych zasad - dodała.
O tym, że potrzebne jest jednak do tego dobre prawo przypomniał natomiast senator Waldemar Witkowski. - Mamy dziś w Senacie RP dobry klimat dla spółdzielczości - stwierdził. – Przygotowaliśmy projekt zmian w prawie oświatowym aby wzmocnić spółdzielczość uczniowską. Zresztą wszystkie branże spółdzielcze potrzebują dziś dobrego prawa i mam nadzieję, że będzie ono tworzone w konsultacji z naszym środowiskiem.
Przewodniczący ZO KRS Andrzej Półrolniczak nawiązał do prac nad projektem ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który zawiera wiele dobrych rozwiązań, ale również zapisy nie do zaakceptowania przez spółdzielców. Dlatego - podkreślił - konieczne są konsultacje i konstruktywna dyskusja.
Anna Bulka Prezes Fundacji Rozwoju Spółdzielczości przypominając o obchodzonym w tym roku jubileuszu 125-lecia powstania pierwszej spółdzielni uczniowskiej zwróciła uwagę na jej rolę w edukacji i budowaniu postaw obywatelskich.
Na zakończenie spotkania odbyła się debata poświęcona aktualności 7 Międzynarodowych Zasad Spółdzielczych. Wzięli w niej udział Prezydent ICBA Bhima Subrahmanyam, senator Waldemar Witkowski oraz przedstawiciele poszczególnych branż: Julian Brewka (gminne spółdzielnie), Marcin Juszczyk (spółdzielnie socjalne), Paweł Pelc (SKOK), Zofia Przeździak (banki spółdzielcze), Magdalena Sybińska (spółdzielnie mieszkaniowe). Debatę prowadził dr hab. Antonii Magdoń prof. UR nawiązując do prac laureata Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w 2015 r. prof. Angusa Deatona - badacza o krytycznym podejściu do postępu cywilizacyjnego i kapitalizmu. Stawiając tezę, że źle zarządzany postęp tworzy nowe formy nierówności i podważa fundamenty stabilności społecznej, poprosił spółdzielców-praktyków o refleksję. Mówiono o tym, co przedsiębiorstwa spółdzielcze robią dla zatrzymania negatywnych tendencji przekładających się wprost na ludzkie życiowe tragedie. Spółdzielnie oferują przystępne usługi finansowe, prowadzą działalność społeczno-kulturalną, budują mieszkania i dają zatrudnienie milionom osób. Zauważono, że często wyręczają Państwo w różnych zadaniach - np. w zatrudnieniu socjalnym, gdyż wspieranie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym kosztuje budżet o wiele więcej, niż wspieranie spółdzielni socjalnych. Od wielkich firm spółdzielnie różnią się tym, że nie gromadzą kapitału, a więc trudno im z kapitałem rywalizować. Jak zgodnie pokreślono - zasady spółdzielcze są niezmiennym fundamentem ich działalności i tam, gdzie zaczyna się je lekceważyć, pojawiają się problemy. Warto więc szukać rozwiązań, aby zasady te jak najlepiej przystosować do zmieniających się warunków zewnętrznych, nie naruszając jednak ich istoty, która zawsze stawia człowieka w centrum.